Meißen aan de Elbe: wandel van de Burgberg door de Altstadt naar de Porseleinfabriek

De stad Meißen ligt aan de Elbe zo'n 25 kilometer ten Noorden van Dresden. Naast porselein heeft de oudste stad van Saksen een prachtig kasteel boven de Elbe. Dwaal mee in de charmante middeleeuwse straatjes.

Overigens is Meissen (met dubbel-s) de merknaam voor porselein uit deze stad. Later meer over dat porselein, maar we gebruiken hier dus Meißen voor de stad in Duitsland aan de Elbe. En over die stad is genoeg te vertellen.

Het witte kasteel en de donkere torens van de kathedraal zie je al van verre op de hoge rots boven de Elbe. Dit zijn ook de grootste bezienswaardigheden van Meißen, maar daarmee doe je de charmante Altstadt eigenlijk te kort...

Op die rots begon wel de geschiedenis van Meißen, en dus beginnen we daar ook dit artikel. Maar vergeet niet verder te lezen om bij de rest van de stad te komen...

De Burgberg, met prachtige uitzichten

Heinrich I, hertog van Saksen en koning van Oost-Franken, zocht aan het begin van de 10e eeuw een plek om zijn land te kunnen overzien.

Hij vond die plek op een hoge rots aan de rivier de Elbe, waar hij in 929 een vesting bouwde. Deze bestond uit houten gebouwen omringd door een muur van aarde en hout.

Nog altijd kan iedere bezoeker genieten van het geweldige uitzicht vanaf de burgberg. Je overziet vanaf hier de Elbe en het gebied rond Meißen. Het is geen wonder dat met deze vesting  Meißen snel uitgroeide tot machtscentrum en de bakermat van Saksen. 

De Burgberg is een goed beginpunt voor je bezoek aan Meißen. Daarvoor moet je wel een eindje omhoog klimmen. Maar er is ook een lift omhoog, die je direct op de Domplatz brengt.

Aan de Zuidkant van het plein staan diverse gebouwen die in de loop der eeuwen zijn gebouwd en verbouwd voor verschillende functies. Tegenwoordig zijn er diverse restaurants te vinden, vaak met uitzicht over de stad.

Wandel je iets verder, dan kom je langs het bischoppelijk slot en andere residenties van geestelijken. Maar de top-attractie is natuurlijk...

De Albrechtsburg op de Burgberg

Dat neemt niet weg dat de vesting in de loop der tijd sterk veranderd is. De burcht werd verbouwd, afgebroken, opgebouwd en verwoest.

Totdat de broers Ernst en Albrecht von Wettin samen regeerden over Saksen en Thüringen. Zij besloten de burcht om te bouwen tot hun residentie. De militaire functie werd ondergeschikt, en zo onstond een gebouw dat wordt beschouwd als het eerste Slot van Duitsland.

Helaas hebben de broers nooit in het slot gewoond. Hun rijk werd opgesplitst. Albrecht kreeg Meissen, vandaar dat het slot de naam Albrechtsburg genoemd werd. Maar hij stierf voordat het af was, en dus heeft alleen zijn zoon George van Saksen (George met de baard) er gewoond.

Het slot stond na George grote tijd leeg, totdat het in de 18e eeuw gebruikt ging worden als eerste Europese porseleinfabriek. Tot halverwege de 19e eeuw werd hier het beroemde Meissen porselein geproduceerd, totdat het gebouw te klein werd en de fabriek verhuisde naar elders in de stad.

Daarna werd het gebouw weer in ere hersteld als Slot. Historische meubels moesten worden aangeschaft, en vele schilderijen werden gemaakt door verschillende kunstenaars. Ook vloeren, deuren en open haarden werden gerestaureerd, zodat het kon worden geopend als museum.

Vandaag de dag is het museum een combinatie van historische ruimtes en moderne technieken. Het is alsof je door de geschiedenis wandelt, waarbij een tablet je toont hoe het er vroeger uitgezien moet hebben.

Verwonderen je in de historische zalen met kleurrijke zuilen en gewelven, bewonder de schilderijen met vele details in verschillende stijlen, en laat de tablet je terugvoeren naar de 15e eeuw. Voor je het weet ben je uren verder.

Een uitgebreid verslag lees je (in het Engels) op Fromplacetoplace.travel.

De Dom van Meißen

Binnen de vestingmuren (die toen nog van hout en aarde gemaakt waren) werd in 968 een kapel opgericht, ter gelegenheid van de stichting van het bisdom Meißen.

Deze kapel werd in de 11e eeuw omgebouwd tot een romaanse basiliek, die vanaf 1260 vervangen werd door de bouw van een nieuwe kathedraal in hooggotische stijl. Door steeds veranderende plannen heeft die bouw tot 1410 geduurd. 

Tussen 1903 en 1909 werden de twee torens in neogotische stijl toegevoegd. Zij vormen het deel van de kathedraal dat van buiten de kasteelmuren te zien is. En daarmee werd het huidige uiterlijk van de Dom van Meißen gecompleteerd. 

Maar het mooiste aan de Dom is toch het interieur, dat door Goethe beoordeeld werd als het elegantste van alle gebouwen uit zijn tijd. Het interieur is tegen betaling te bezichtigen, en ook de toren kan beklommen worden.

De kathedraal bestaat uit verschillende delen. In de Fürstenkapelle (Vorstenkapel) liggen verschillende hertogen van Saksen uit de Wettin-dynastie. Voor George van Saksen is er zelfs een aparte kapel.

Je kan in de Vorstenkapel ook op zoek naar het graf van Anna van Saksen. Zij was de tweede vrouw van WIllem van Oranje, die door hem verbannen werd. Haar naamloze graf heeft in 2017 alsnog het opschrift ANNA gekregen.

Het hoge middenschip van de Dom bestaat uit 3 paden, gescheiden door enorme pilaren. Hier bewonder je onder andere de zandstenen preekstoel, en het drieluik van Lucas Cranach de Oude.

Het hoge koor bevat het hoofdaltaar van de kathedraal. Het heeft een heldere lichtinval dankzij de prachtige hoge ramen.

Een uitgebreid verslag van de beklimming van de toren en een bezoek aan de Dom lees je op Fromplacetoplace.travel.

Daal af naar de Altstadt

Eindelijk uitgekeken op de Burgberg? Wandel dan door het poortgebouw om af te dalen naar de Altstadt van Meißen. Afdalen kan op 3 manieren: door steile straatjes, onder de Schlossbrücke door of langs de Frauenkirche.

Allereerst kan je direct na Museum Jahnaischer Hof (overigens geen aanrader) linksaf het steegje Rote Stufen in. Je wandelt tussen oude muren naar beneden, het laatste deel over een trap, naar de Burgstrasse.

Bij de tweede route ga je iets later rechtsaf over Freiheit en dan weer rechts over de Hohlweg. Je wandelt dan onder de Schlossbrücke door, waar je net nog op liep, ook naar de Burgstrasse. Bij beide routes volg je dan de Burgstrasse naar de Marktplatz.

Bij de derde route ga je juist linksaf over Freiheit, en dan weer links door het steegje Afrastufen. Via de Leinewebergasse ga je weer links de Frauenstufen in, die via een paar vakwerkhuizen bij de Frauenkirche aan de Marktplatz aankomt.

Alle drie zijn leuke routes die een rustige kant van Meißen laten zien. 

De levendige Marktplatz

Bij de Marktplatz (en eerder in de Burgstrasse) kom je in het levendiger deel van Meißen terecht. Met bont gekleurde gebouwen. En ook de letters Meissen waarmee je op de foto kunt.

Hier vind je winkels en terrasjes vol gezelligheid. Je kan hier genieten van een Duitse maaltijd met zelfgebrouwen bier bij de Meissner Schwerter privatbrauerei. Liever wijn? Dan kan je op verschillende plekken genieten van heerlijke wijnen uit de Sachsische Weinstrasse.

Het laatgotische Rathaus uit de 15e eeuw is wit, maar valt zeker niet uit de toon. Het heeft als bijzonder kenmerk drie mooie dakkapelgevels.

(Achter de) Frauenkirche

Ook de Frauenkirche in een hoek van het plein is in laatgotische stijl. Nadat een eerdere kerk was afgebrand is deze tussen 1450 en 1520 gebouwd.

Het opvallendste kenmerk is de vierkante toren met achthoekige top. Hierin bevindt zich het enige klokkenspel ter wereld van porselein. 

Maak ook vooral even een rondje om de kerk. Hier vind je een leuk klein parkje met een paar aardige bezienswaardigheden.

De mooiste daarvan is de Tuchmachertor. Deze poort in renaissancestijl uit 1614 werd gemaakt in opdracht van het lakengilde, en fungeerde als toegang tot het kerkhof. Het kerkhof is verplaatst, en de poort is een replica. Maar toch zeker de moeite waard.

Verder staat er een klein fonteintje met drie beelden. En achter het parkje is een leuk caféetje met klein terras, dat alleen in de zomer open is.

Het Stadtmuseum aan de Heinrichplatz

Wandel je van de marktplatz richting de Elbe, dan kom je langs een ander gezellig plein, de Heinrichsplatz. Hier vind je, naast een fontein met beeld van koning Heinrich I, het Stadtmuseum van Meißen.

In het voormalige Franciscaanse klooster wordt met maquettes, beelden en objecten de geschiedenis van de stad uitgebeeld.

Naast deze permanente tentoonstelling zijn er ook tijdelijke tentoonstellingen over steeds wisselende onderwerpen.

Bezoek de Porseleinfabriek en -museum

Het is hierboven al een paar keer genoemd: Meißen is beroemd om haar porselein. In de Middeleeuwen en daarna probeerden alchemisten goud te maken, zonder succes. Daarom stapte alchemist Johann Friedrich Böttger over op het maken van "wit goud": porselein.

Na diverse experimenten lukte het Böttger om porselein te produceren, als eerste in Europa. Het bracht Meißen voorspoed, en nog altijd is de naam Meissen (met tweemaal s in plaats van de Duitse ringel-s) bekend als porselein-merk.

Nadat de Albrechtsburg te klein geworden was voor de porseleinfabriek, werd hij verhuisd naar een locatie buiten de Altstadt, op een kilometer van de Marktplatz.

Hier bevindt de fabriek zich nog steeds, evenals een porseleinmuseum. Je kan het museum bezoeken, inclusief de werkplaats, met een audiogids. Maar er zijn ook dagelijkse rondleidingen en workshops.

Een uitgebreid verslag over de Porseleinmuseum lees je op Fromplacetoplace.travel.

Overnachten in Meißen

Voor één of meer overnachtingen heb ik een paar leuke hotels/pensions voor je gevonden. Van luxe tot eenvoudig, voor ieder wat wils op de beste locaties in de stad:

---

Home

Contact

Nieuw

Onze Nieuwsbrief

Waar wil je heen?

Deelstaten